Analiza przyczyn wycieków oleju i powietrza w kompresorach

Przeznaczenie sprężonego powietrza w procesach technicznych wymaga uwzględnienia kilku czynników, które nie za każdym razem są widoczne podczas codziennej pracy urządzeń. Znaczenie ma nie tylko i wyłącznie wydajność sprężarki, lecz też sposób pobierania powietrza, pojemność zbiornika, długość przewodów i charakterystyka podłączonych odbiorników. W rozbudowanych instalacjach trudności mogą pojawiać się tylko w określonych porach dnia, gdy kilka maszyn równocześnie pobiera większą ilość medium.

Wtedy ciśnienie może spadać, mimo że sama sprężarka nie wykazuje wyraźnych oznak uszkodzenia. Dopasowana ocena sytuacji wymaga sprawdzenia parametrów w różnych punktach układu i ustalenia, kiedy występują największe wahania. Przeglądy sprężarek mogą obejmować analizę czasu pracy, kontrolę układów sterowania, ocenę stanu połączeń oraz sprawdzenie elementów odpowiedzialnych za utrzymanie wymaganych parametrów. Ważne jest również uwzględnienie historii eksploatacji. Jeśli urządzenie przez długi okres czasu pracowało przy stałym obciążeniu, a następnie zaczęło obsługiwać dodatkowe stanowiska, zmiana warunków może posiadać wpływ na częstotliwość rozruchów i odcinek użycia dostępnej wydajności. Nie należy zatem utożsamiać każdego wzrostu obciążenia z awarią. Najpierw należy ustalić, czy parametry pracy odbiegają od zaleceń urządzenia, czy również zmieniły się potrzeby całej instalacji.

Osobnym zagadnieniem jest wpływ warunków otoczenia na poszczególne części sprężarki. W pomieszczeniach o dużym zapyleniu zanieczyszczenia mogą osadzać się na filtrach, chłodnicach i powierzchniach wentylacyjnych. Z nierzadko zmienia to warunki przepływu powietrza, a są przypadki w których prowadzi do wzrostu temperatury w trakcie dłuższej pracy. Podobne skutki może powodować niewłaściwe rozmieszczenie urządzeń, jeżeli ciepłe powietrze nie jest z ogromnym skutkiem odprowadzane z pomieszczenia. W trakcie testom warto zatem sprawdzić otoczenie sprężarki, a nie tylko i wyłącznie jej obudowę i dostępne podzespoły. W urządzeniach olejowych znaczenie ma stan układu smarowania, szczelność połączeń oraz termin konwersji materiałów eksploatacyjnych. W innych konstrukcjach zakres czynności może obejmować kontrolę zaworów, napędu, elementów uszczelniających i układów regulacji. Serwis sprężarek powietrza uwzględnia także potrzeby instalacji, do której urządzenie dostarcza medium. W współzależności od wykorzystania sprawdzenia mogą wymagać filtry dokładne, osuszacze i układy odprowadzania kondensatu. Wilgoć pozostająca w przewodach może wpływać na pracę narzędzi pneumatycznych a także stan elementów instalacji, dlatego warto ustalić, czy wykorzystany sposób uzdatniania powietrza odpowiada wymaganiom procesu. Częstotliwość kontroli poszczególnych części powinna wynikać z dokumentacji technicznej, warunków pracy i obserwowanego stopnia zanieczyszczenia.

Gdy pojawiają się nieprawidłowości, kolejność czynności diagnostycznych ma znaczenie dla ustalenia rzeczywistej przyczyny kłopotu. Naprawa kompresorów może obejmować wymianę części mechanicznych, usuwanie nieszczelności, naprawę układów elektrycznych lub sprawdzenie elementów sterujących. Wybór odpowiedniego zakresu prac zależy od objawów i wyników pomiarów. Jeśli sprężarka zatrzymuje się przed osiągnięciem zadanego ciśnienia, trzeba sprawdzić komunikaty sterownika, działanie zabezpieczeń i temperaturę pracy. Jeżeli już jednak urządzenie pracuje długo, ale dostarcza mniej powietrza niż uprzednio, przyczyny można poszukiwać zarówno w mechanizmie sprężającym, jak i w filtrach, zaworach czy nieszczelnościach instalacji. W praktyce przydatne jest odtworzenie warunków, w których wystąpił problem, ponieważ usterka może pojawiać się tylko przy sporym obciążeniu lub po dłuższym czasie pracy. Po zlokalizowaniu źródła nieprawidłowości ocenia się stan części współpracujących. Uszkodzenie jednego detalu może bowiem wpływać na pozostałe podzespoły, szczególnie gdy urządzenie przez dłuższy czas działało w niewłaściwych ustaleniach. Nie każda naprawa wymaga pełnego demontażu, niemniej jednak przed podjęciem wyborów należy uwzględnić dostęp do uszkodzonego miejsca, sposobność sprawdzenia sąsiednich części oraz dostępność odpowiednich zamienników. Po wykonaniu prac sprawdza się parametry związane z usterką i ocenia działanie urządzenia w zakresie przewidzianym dla danej naprawy. Wyniki pomiarów warto zapisać, by później można było ustalić, czy taki sam problem wystąpił ponownie.

Wraz z upływem czasu zużycie części może sprawić, że konieczna staje się dokładniejsza ocena dalszej przydatności urządzenia. Regeneracja sprężarek polega na odnowieniu określonych podzespołów, o ile ich stan techniczny daje możliwość na przeprowadzenie takich prac. W współzależności od konstrukcji proces może obejmować rozebranie zespołu, oczyszczenie elementów, pomiar powierzchni roboczych, przepływ zużytych części i ponowny montaż. O możliwości użycia poszczególnych komponentów decydują ich wymiary, stan powierzchni oraz oczekiwania określone w dokumentacji. Sam brak widocznych pęknięć czy odkształceń nie wystarcza do stwierdzenia, że część nadaje się do następnej pracy. Analogicznie ślady zużycia nie zawsze oznaczają konieczność jej podmiany, jeśli mieszczą się w dopuszczalnych granicach. Przy planowaniu regeneracji powinno się uwzględnić także stan pozostałych podzespołów, koszt części, czas postoju i przewidywany sposób użytkowania sprężarki. Są przypadki w których odnowienie wybranego zespołu może wymagać dodatkowych prac przy elementach z nim współpracujących. Zdarza się także, że brak odpowiednich części albo zbyt duży zakres uszkodzeń ogranicza możliwość przeprowadzenia regeneracji. Po zakończeniu prac sprawdza się prawidłowość montażu i parametry działania odpowiednie dla danego modelu. W następnej eksploatacji znaczenie ma dokumentowanie zaprojektowanych czynności, zużycia materiałów a także modyfikacji w sposobie pracy urządzenia. Takie informacje ułatwiają analizę przyczyn kolejnych usterek i pozwalają odróżnić naturalne zużycie od problemów związanych z warunkami eksploatacji lub niewłaściwym dopasowaniem wydajności do potrzeb instalacji.

Zobacz także: serwis sprężarek powietrza.