Dokumentacja projektowa dla obiektu gastronomicznego – zakres

Przy urządzaniu przestrzeni przeznaczonej do przygotowywania posiłków łatwo skupić uwagę na wyglądzie sali, liczbie stolików czy wyborze wyposażenia. W praktyce równie istotne jest to, co dzieje się na zapleczu, ponieważ właśnie tam przebiega znacząca większość czynności związanych z przyjmowaniem towarów, ich przechowywaniem, obróbką i przygotowaniem dań. Projekt technologiczny gastronomii pozwala uporządkować te elementy w odniesieniu do konkretnego sposobu użytkowania wnętrz.

Nie chodzi a przy tym tylko o zaznaczenie urządzeń na rzucie. Powinno się określić, jakie zadania będą realizowane przy poszczególnych stanowiskach i jak pracownik będzie przechodził wśród nimi. Jeżeli już lodówka znajduje się daleko od miejsca wstępnej obróbki, a produkty są przenoszone przez obszar przeznaczony do innych czynności, pojawia się niepotrzebne krzyżowanie dróg. Podobne problemy mogą wystąpić przy odbiorze dostaw, składowaniu opakowań albo wynoszeniu odpadów. Takie najmniejsze elementy mają znaczenie szczególnie wtedy, gdy na niewielkiej powierzchni trzeba zmieścić wiele funkcji.

Ważnym etapem planowania jest określenie rodzaju i ilości wyposażenia, zanim zostanie ustalony jego finalny układ. Wielkość urządzeń wpływa bowiem nie tylko i wyłącznie na zajmowaną powierzchnię, ale też na sposób korzystania z sąsiednich stanowisk. Piec, zmywarka, chłodziarka czy urządzenia do obróbki produktów potrzebują odpowiedniej przestrzeni roboczej, a niekiedy także określonych przyłączy. W przypadku istniejącego lokalu dochodzą ograniczenia wynikające z zastanej instalacji elektrycznej, wodnej, kanalizacyjnej albo wentylacyjnej. Nie każdą konwersję można utworzyć bez dodatkowych prac budowlanych. Z tego powodu projekt technologiczny lokalu gastronomicznego powinien być powiązany z rzeczywistymi warunkami technicznymi obiektu. Przyjęcie wyposażenia bez sprawdzenia jego wymogów może w późniejszym czasie oznaczać konieczność zmiany układu lub utworzenia dodatkowych instalacji. Zdarza się też, że wybrany sprzęt mieści się wymiarowo, lecz po ustawieniu pozostawia zbyt niewiele miejsca na jego obsługę albo serwis. Sam pomiar urządzenia nie daje zatem pełnego obrazu sytuacji.

Znaczenie ma też sposób przechowywania różnych grup towarów. Innego podejścia wymagają artykuły suche, inne warunki dotyczą towarów chłodzonych, a jeszcze przeciwnie przeprowadza się miejsce na rzeczy wykorzystywane na bieżąco. W małym lokalu problemem może być ograniczona powierzchnia magazynowa, jednak w większym obiekcie większego znaczenia nabiera rozdzielenie poszczególnych funkcji i sprawne przemieszczanie towaru. Warto dodatkowo uwzględnić nie tylko i wyłącznie przeciętną ilość zapasów, ale także moment dostawy, kiedy w jednym czasie pojawia się większa liczba opakowań. Jeżeli przestrzeń magazynowa jest położona w miejscu utrudniającym odbiór towaru, pracownicy mogą być zmuszeni do czasowego odkładania produktów w innych strefach. Z kolei zbyt mała powierzchnia robocza może powodować konieczność ustawiania pojemników albo sprzętu na ciągach komunikacyjnych. Projektowanie w takich warunkach wymaga szukania kompromisów, ponieważ zwiększenie jednego obszaru zwykle znaczy ograniczenie innego.

Podczas opracowywania układu warto spojrzeć na lokal jak na miejsce wykonywania kolejnych czynności, a nie jak na zestaw oddzielnych pomieszczeń. Pracownik rozpoczyna pracę przy jednym stanowisku, pobiera produkt, przenosi go do kolejnego miejsca, korzysta z urządzenia, odkłada przygotowany detal i przechodzi dalej. Właściwie każdy z tych ruchów zajmuje przestrzeń i wpływa na organizację pracy. Przy większej liczbie osób dochodzi możliwość jednoczesnego wykonywania kilku zadań, dlatego szerokość przejść i rozmieszczenie wyposażenia nabierają jeszcze większego znaczenia. Należy też przewidzieć czynności mniej oczywiste, tj. mycie powierzchni, czyszczenie sprzętu, wynoszenie odpadów czy dostęp do elementów wymagających okresowej sprawdzeniu. Właśnie wówczas ujawniają się ograniczenia, których nie widać w trakcie oceny pustego lokalu. Dokumentacja technologiczna powinna zatem odzwierciedlać planowany sposób użytkowania przestrzeni i uwzględniać zarówno codzienną pracę, jak i sytuacje, w których konieczne jest chwilowe przestawienie albo obsłużenie wyposażenia.

Zobacz także: projekt technologiczny pizzerii.